Financieel Economische Post-initiƫle Masteropleidingen

R.J. Rehl-Maasland

 

 

(Nog) een opleiding?


Doorzichtigheid, accountability en duurzaam ondernemen zijn steeds meer begrippen die een vast onderdeel dienen te zijn van de bedrijfsopzet. Iedere organisatie, profit of non-profit, moet voldoen aan steeds meer criteria om hun stakeholders tevreden te houden. Geld alleen is niet meer zaligmakend. Hoewel het natuurlijk nog steeds belangrijk blijft om als organisatie winst te maken of het toevertrouwde geld zo goed mogelijk te beheren, de manier waarop is ook van groot belang geworden. Steeds meer specialisten op alle niveaus van de diverse vakgebieden van accounting, auditing en controlling, maar ook op het gebied van corporate governance zijn noodzakelijk om aan strenge maatschappelijke eisen te kunnen voldoen.

 

Aan medewerkers van organisaties wordt derhalve steeds vaker gevraagd mee te denken en vooruit te denken over de besluitvorming en sturing van hun organisatie. Dan is denken over de eigen toekomst een logische, en vaak voor promotie een noodzakelijke stap. Post-initiële masteropleidingen op financieel-economisch gebied worden in dit kader ook steeds belangrijker. Zij leveren specialisten af die met alle instrumenten zijn toegerust om hun bedrijf of organisatie te kunnen bijstaan bij en begeleiden naar een betrouwbare en duurzame toekomst.

 

Doelgroepen


Doelgroep van deze post-initiële masteropleidingen zijn mensen die reeds op HBO- of academisch niveau zijn opgeleid op het gebied van Economie, Bedrijfskunde of Bestuurskunde of dat alsnog graag zouden willen en voorts ook reeds gedurende een aantal jaren in een relevante werkkring werkzaam zijn of zijn geweest. Vervolgens hangt het uiteraard van hun belangstelling en de vereisten van hun (toekomstige) functie of werkkring af voor welke opleiding/specialisatie ze kiezen en op welk niveau. Hoe en wanneer wil men bij het gehele proces van verantwoordelijk ondernemen betrokken zijn, ziet men meer in cijfers of in processen, strategievorming of beleidsuitvoering, etc.

 

 

Richtingen


Accountancy hield zich van oudsher alleen bezig met het achteraf verantwoorden van de resultaten en had een stoffig imago. Het accountantsberoep mag zich echter de laatste jaren in een ongekend grote belangstelling verheugen. Vooral nationale en internationale jaarrekeningschandalen zoals die bij Enron, Worldcom, Ahold en Parmalat hebben de publieke aandacht voor de accountant verhoogd. Dit heeft geleid tot strakkere regelgeving met betrekking tot de onafhankelijke positie van en toezicht op accountants. Tegelijkertijd is gebleken welke vitale functie een deugdelijke accountantscontrole heeft voor het maatschappelijk systeem. De accountant heeft een kernfunctie in de corporate governance van een organisatie. Als het financieel-administratieve geweten vormt hij een essentiële schakel tussen de onderneming, de toezichthouders, de aandeelhouders, en de overige stakeholders in het maatschappelijk verkeer.

 

Controlling is ‘in’. In toenemende mate worden deze financieel-economische kenniswerkers ingezet voor het oplossen van organisatievraagstukken zowel in de profit als in de non-profitsectoren. Controllers zijn verantwoordelijk voor de inrichting en werking van informatiesystemen, ondersteunen het management in de dagelijkse besluitvorming en zijn verantwoordelijk voor de interne en externe rapportages. Ook fiscale vraagstukken en treasuryproblemen vragen om oplossingen door goed opgeleide vakmensen. De post-initiële controllersopleidingen voorzien in de toenemende vraag naar goed opgeleide controllers met een praktijkgerichte instelling en een beroepsgevormde attitude.

Internal/operational auditors kijken binnen een organisatie voortdurend kritisch naar de bedrijfsprocessen om zodoende op transparante wijze de risico’s te beheersen en daarmee de doelen te bereiken. Ze verschaffen het management in toenemende mate zekerheid over de bedrijfsvoering, maar worden ook geacht pro-actief knelpunten en mogelijkheden ter verbetering van de bedrijfsvoering tijdig te signaleren en als sparringpartner op de treden voor bijvoorbeeld programma-, project- en verandermanagers.
IT-auditors houden zich ook op genoemde terreinen bezig, maar dan vooral met het beoordelen van en adviseren over kwaliteitsaspecten op het terrein van geautomatiseerde informatieverzorging.

Door veranderingen in corporate governance, internationalisering van regelgeving en de toegenomen risico’s van het ondernemen is er bij commissarissen en toezichthouders een groeiende behoefte aan verbreding, verdieping en actualisering van hun kennis. Dit heeft ertoe geleidt dat er thans enkele opleidingsmogelijkheden of programma’s op academisch niveau worden opgezet.

Ook het duurzaam ondernemen, alsmede de controle hierop neemt, door stakeholders geëntameerd of afgedwongen, een steeds grotere vlucht. Thans bestaat ook hiervoor een speciale opleiding op academisch niveau.

 

Tijdbeslag


Voorts is van belang hoeveel tijd men heeft of krijgt voor het volgen van een opleiding. Een parttime opleiding is veelal de enige optie. De meeste van de post-initiële masteropleidingen worden tegenwoordig in deeltijd gegeven. Een verdere versoepeling wordt gevormd door het modulair aanbieden van de opleidingen waardoor meerdere instroomtijdstippen bestaan en verdere spreiding in de tijd van de afronding mogelijk is. Voorts worden de colleges over het algemeen op een vaste dag en/of avond in de week gegeven met soms enkele blokdagen. Thuisstudietijd, hoewel afhankelijk van de eigen (voor)kennis en mogelijkheden, bedraagt over het algemeen tussen de 10-15 uren per week.

 

 

Niveau


De opleidingen in den lande die opleiden tot een geregistreerd beroep als accountant, controller of auditor zijn over het algemeen verbonden aan een universiteit. In samenwerking met de diverse beroepsverenigingen wordt het wetenschappelijk niveau van de opleidingen hierdoor geborgd. Hiernaast wordt de effectiviteit vaak nog versterkt door praktijkgerichte docenten die met beide benen in de praktijk staan en werken met voorbeelden uit de praktijk. Ook zijn de colleges sterk interactief en door de diversiteit van de werkkringen van de studenten wordt de theorie vanuit diverse perspectieven onder de loep genomen.

 

 

Toegevoegde waarde


Ervaringen van studenten hebben geleerd dat het uitdiepen van thema’s die spelen op de werkvloer, het vanuit andere optieken bekijken van situaties en het vermeerderen van kennis op gebieden waarvoor al belangstelling bestaat, heel inspirerend werkt. Het geeft de aanzet tot meer initiatief en inspiratie in de huidige functie of het werk maken van een nieuwe carrière of het krijgen van meer carrièreperspectief.