We zijn in recessie. Daar valt niet meer aan te ontkomen. Na jaren van voorspoed gaat het nu economisch minder goed. Met alle gevolgen van dien! Sommige hebben het zelfs over een economische depressie. Voor veel medewerkers is deze periode behoorlijk spannend. Ze voelen zich minder zeker over zichzelf en hun (werk)omgeving.
Met een beetje stress, angst, verdriet en boosheid is natuurlijk niets mis: leidinggevenden en coaches weten dondersgoed dat mensen vaak negatieve emoties nodig hebben om echt in beweging te komen. Maar uit onderzoek blijkt ook dat teveel stress en teveel negatieve gevoelens niet goed zijn voor een mens.
Bio-psychologen hebben hier een duidelijke verklaring voor. Een beetje stress leidt tot een toename van het stresshormoon cortisol in het lichaam. Dit zorgt ervoor dat mensen extra alert zijn en zich goed kunnen focussen. Wanneer mensen echter chronische stress ervaren en te veel en te lang blootstaan aan grote hoeveelheden cortisol, dan gaat er een heel ander mechanisme een rol spelen. Teveel cortisol ondermijnt het afweersysteem. Mensen worden eerder ziek, krijgen een hogere bloeddruk, kunnen minder goed informatie verwerken en gaan minder goed functioneren. Hoe voorkom je nu dat de economische recessie leidt tot een psychologische recessie of zelfs depressie van medewerkers? Hoe zorg je ervoor dat medewerkers in een neergaande economie toch gemotiveerd, flexibel, gezond en optimistisch blijven? Een van de beste manieren om medewerkers te leren weerbaarder te worden tegen een overmaat aan negatieve emoties is door ze te leren invloed te hebben op hun eigen duurzaam geluksgevoel.
Onno Hamburger is senior trainer & happiness coach bij Van Harte & Lingsma. Hij is inmiddels tien jaar dagelijks bezig met het vergroten van geluk, met name op de werkplek. In dit artikel geeft hij vijf stappen aan die medewerkers kunnen gebruiken om meer plezier, voldoening en zingeving uit hun werk te halen.
Stap 1. Achterhaal wat jou het meest belemmert in jouw geluk op de werkplek.
Ben jij in vergelijking met andere mensen gevoeliger voor negatieve emoties zoals boosheid, verdriet, angst of gevoelens van machteloosheid? Ga hier dan als eerste mee aan de slag. Verandering op dit gebied zal de grootste positieve bijdrage leveren aan meer geluk op de werkplek. Wat kan je doen om meer positieve gevoelens te ervaren in plaats van negatieve gevoelens? Gelukkig zijn er nu voldoende methodieken die bewezen effectief zijn om een duurzame verandering bij jou te creëren. Training of coaching op het gebied van geluk op het werk kan je helpen om meer inzicht te krijgen in datgene dat jou belemmert en daarbij concrete handvatten bieden om deze belemmeringen uit de weg te ruimen. Het ondersteunt je om weer met meer plezier, voldoening en zingeving aan het werk te kunnen gaan. De positieve psychologie biedt hierbij con-crete evidence based handvatten. Methodes als HeartMath, Mindfulness en Rationeel Emotieve Training zijn beproefde methodes.
Stap 2. Achterhaal welke kwaliteiten je hebt
Probeer te onderscheiden welke kwaliteiten je hebt aangeleerd onder invloed van je omgeving en welke kwaliteiten echt van jezelf zijn en jou energie geven en stimuleren. Sommige dingen doe je omdat anderen dat prettig vinden. Andere dingen doe je omdat je er zelf een prettig gevoel bij krijgt. Wanneer je sterk op de ander gericht bent kan het zijn dat je vooral werk aan het verzetten bent om anderen niet teleur te stellen. Ga bij jezelf te raden hoe dat bij jou werkt. Maak jij bijvoorbeeld elke vergadering de notulen omdat je notuleren zo leuk vind of heeft dit met iets anders te maken? Maak gedurende een aantal weken een lijst van de activiteiten die je doet op je werk. Ga daarna eens kijken welke activiteiten je energie kosten en welke jou energie opleveren. Sommige dingen heb je misschien aangeleerd (en ben je zelf goed in geworden) omdat anderen dat prettig vonden en niet omdat je daar zelf energie van krijgt.
Maak hierna een Not-To-Do-Lijst (in plaats van een To-Do lijst) van wat je de komende weken niet gaat doen. Dit gaat jou heel veel extra energie en plezier in je werk opleveren.
Stap 3. Creëer een positieve atmosfeer op je werk.
Veel organisaties zijn probleemgericht. Men is vooral gericht op wat er verkeerd gaat. Feedback gaat vaak over dingen die niet goed lopen. Soms geven mensen elkaar juist geen feedback, maar praten (roddelen) er wel onderling over. Dit genereert een negatieve atmosfeer. Dit soort negativiteit is besmettelijk. Medewerkers weten vooral van elkaar wat de ander niet goed doet. De aandacht op datgene wat wel goed gaat en waar uiteindelijk het geld mee wordt verdiend, wordt steeds minder. Mensen werken veel prettiger in een positieve, constructieve werkomgeving: ze zijn productiever, innovatiever, creatiever en worden minder snel ziek.
Stap 4. Vind balans in je werk
Creëer naast je werk voldoende tijd voor activiteiten die je energie geven: hobby’s en contact met je partner, vrienden en familie. Niemand kan leven van alleen maar werk. Af en toe een beetje afstand tot je werk is gezond. Vrienden die geen collega’s zijn kunnen je helpen om met wat meer afstand te kijken naar je huidige werkzaamheden. Uit onderzoek blijkt dat mensen die minimaal drie mensen om zich heen hebben die ze volledig kunnen vertrouwen en bij wie ze af en toe lekker ongestoord en ongecensureerd hun gal kunnen spuien, veel beter met negatieve gevoelens om kunnen gaan dan mensen die dit niet hebben.
Zorg er verder voor dat je buiten de rol die je speelt in je werk ook nog andere rollen hebt in je leven. Wanneer alles gecentreerd is rond je baan en je functie, maakt dit je erg kwetsbaar. Negatieve dingen die op je werk gebeuren, hebben gelijk een grote impact op je gehele leven. Wanneer je naast directeur ook nog vader, zeilinstructeur en recensent bent, heb je je eieren verdeeld over verschillende mandjes. De andere bezigheden naast je werk, bieden je de mogelijkheid afstand te nemen.
Stap 5. Zoek een functie en een organisatie die past bij jouw persoonlijkheidsstructuur.
Iedereen heeft een bepaalde unieke persoonlijkheidsstructuur. Deze structuur is redelijk stabiel en bepaalt wat jij leuk vindt, waar je je in kan ontwikkelen en waar jouw beperkingen liggen. Logischerwijs is jouw persoonlijkheidsstructuur bij het vergroten van geluk op de werkplek erg belangrijk.
Het is ideaal als persoonlijkheid en functie bij elkaar aansluiten. Wanneer dit niet het geval is, liggen gevoelens van ongeluk (en verminderde effectiviteit) op de loer. Onder psychologen is de laatste jaren de consensus ontstaan dat onze persoonlijkheid bestaat uit vijf domeinen: neuroticisme, extraversie, openheid, altruïsme en consciëntieusheid, de zogenaamde Big 5. Deze domeinen zijn onafhankelijk van elkaar, redelijk constant door de tijd heen en bepalen jouw persoonlijkheid. Inzicht in jouw persoonlijkheidsstructuur kan helpen bij het maken van keuzes in je werkleven.
Meer geluk
Stimuleer medewerkers om regelmatig na te denken over hun eigen geluk in het werk. Vaak vinden medewerkers het leuk om dit te doen. Daarnaast is ook een manier om de verantwoordelijkheid te delen om gezamenlijk (financieel) gezond door deze crises te komen.