Financieel-economische opleidingen bieden toekomstperspectief

Auteur: Frank Bakker
Functie: Managing Director BPP Nederland BV

In oktober 2008 kondigde de economische crisis zich aan. Een jaar later leek het nog alsof de gevolgen hiervan grotendeels aan Nederland voorbij zouden gaan. In het najaar van 2010 is duidelijk dat dit beslist niet het geval is geweest. Nog steeds wordt gevreesd voor de gevolgen en wordt openlijk gespeculeerd over een tweede dip.    

Eens temeer worden we met de neus op de feiten gedrukt: “Nederland is onderdeel van een globaliserende economie.” Zeker, er zijn landen die er ernstiger aan toe zijn. Wat dat betreft mogen we in onze handen knijpen. Het lek is zeker nog niet boven en het is de vraag of de toenemende betekenis van economieën zoals die van China, India en Latijns-Amerika niet een heel andere dynamiek teweeg gaat brengen. Een onzekere wereld waarin we als wereldburger een weg moeten vinden.
 

Keuze van de studierichting of carrièreswitch

In deze omgeving moeten jongeren een keus maken in welke richting ze hun carrière willen gaan opbouwen. Dat geldt overigens ook voor volwassenen die hun carrièrepad willen verleggen. Steeds vaker besluiten zij, al dan niet gedwongen door de omstandigheden, een andere werkomgeving te kiezen. Niet zelden sluit de gewenste vooropleiding niet aan bij de beoogde nieuwe situatie zodat bij- of omscholing moet plaatsvinden. Bij deze keuze spelen een aantal aspecten een rol:
  • Hoe zeker is het dat ik aan de slag kom in een nieuwe baan?
  • Wat zijn de toekomstmogelijkheden?
  • Past de studierichting of een eventuele nieuwe werkomgeving wel bij mij, vind ik het leuk?

 

Toekomstperspectief

Financiële professionals bestaan er in vele soorten en maten. De eerste associatie zult u waarschijnlijk hebben met de bancaire sector die veel in het nieuws is geweest tijdens de financiële crisis. Er hebben vele reorganisaties plaatsgevonden en er is een keur aan maatregelen getroffen om te voorkomen dat de misstanden die zich hebben voorgedaan weer voor gaan komen. Langzaam maar zeker keert ook hier het besef terug dat we te maken krijgen met een vergrijzende arbeidsmarkt en dat we binnen enkele jaren tekorten op de arbeidsmarkt mogen verwachten. De perspectieven zijn hier dus aan het verbeteren.
 
Voor financieel administratief opgeleiden zoals administrateurs, boekhouders, controllers en met name accountants ziet de situatie er nog steeds goed uit. Deze markt zucht al tijden onder een tekort aan hoger opgeleiden en er worden allerlei constructies bedacht om voldoende personeel te vinden en op te leiden. Op het moment is de behoefte iets minder, maar ook daar verwacht men we
er met tekorten geconfronteerd te worden.
 
Elsevier heeft een onderzoek uitgevoerd naar de kans op een vaste baan voor zij die studeren aan deeltijdopleidingen. Hieruit is gebleken dat deeltijdstudenten hbo Accountancy de grootste kans maken op een vaste baan met toekomstperspectief van alle deeltijdopleidingen in Nederland. Maar ook op mbo-niveau biedt de sector kansen.
 

Past de studierichting wel bij mij?

Iedereen die voor een opleidingskeuze staat stelt zich deze vraag. Of het antwoord positief of nega tief uitvalt hangt in sterke mate samen met de beeldvorming rondom de financieel administratieve beroepen. Veel mensen denken in eerste instantie aan werknemers die achter hun computer bezig zijn met boekhouden en calculaties. Is dat beeld dan zo verkeerd? Natuurlijk is het van belang dat iemand die werkzaam wil zijn in deze sector enigszins kan rekenen en geen digibeet is en uiteraard zal men calculaties moeten maken en iets van bedrijfsadministratie moeten begrijpen. De boeiende kant van het beroep, het adviseren van het eigen management of in het geval van accountants dat van andere bedrijven en het communicatieve aspect blijft helaas vaak onderbelicht. Controllers en accountants zijn in de regel echte sparringpartners voor het management en worden daarom betrokken bij alle aspecten van de bedrijfvoering.
 

Voltijd of deeltijdonderwijs

Een andere keus die gemaakt moet worden is die tussen deeltijd- en voltijdonderwijs. Het lijkt voor de hand liggen dat studenten die van het vmbo, havo of vwo komen per definitie voltijdonderwijs gaan volgen. Toegegeven, de meerderheid doet dat ook, maar in toenemende mate wordt er voor duale- of deeltijdtrajecten gekozen, zeker in de financieel administratieve sector. In de voltijdvariant gaat de kandidaat in de regel vijf dagen per week naar school en loopt uiteraard stage om kennis te maken met de beroepspraktijk. De gemiddelde leeftijd ligt er een stuk lager dan in het deeltijdonderwijs. Bij Markus Verbeek Praehep, de enige gespecialiseerde hogeschool in financieel-economisch en administratief onderwijs met een nationale dekking, is de gemiddelde leeftijd van de kandidaten in alle opleidingen ongeveer 33 jaar. Alleen bij de accountancyopleidingen is dit gemiddelde lager (26 jaar). Algemeen directeur Wilco Haar meldt: “Onze jongste student is 17 jaar, de oudste tot nu toe 76.” De duale- en deeltijdkandidaat studeert maar 1 of 2 dagen of avonden per week en werkt daarnaast in de beroepspraktijk. Het moge duidelijk zijn dat deze studenten veel meer praktijkervaring opdoen, een grotere kans op doorstroom naar een baan hebben en tijdens hun studie al een salaris ontvangen. Bovendien wordt de opleiding vaak betaald door de werkgever. Er moet natuurlijk wel hard gewerkt worden. Zij die een mooi studentenleven prefereren boven de genoemde voordelen, moeten zeker niet voor duaal of deeltijdonderwijs kiezen.
 

Particulier of bekostigd onderwijs

De markt voor voltijdonderwijs is grotendeels in handen van bekostigd onderwijs. Hiermee worden de instellingen bedoeld die van de overheid per student een vergoeding ontvangen. In het hbo betaalt u collegegeld, in het mbo lesgeld. U kunt hierbij denken aan hogescholen zoals Hogeschool Inholland, mbo-instellingen zoals het ROC van Amsterdam of Universiteiten zoals de Erasmus Universiteit. Er zijn echter ook particuliere instellingen zoals Instituut Noteboom, hbo Nederland die voltijdopleidingen verzorgen. In de deeltijdmarkt is het precies omgekeerd. Volgens een onderzoeksrapport van Prof. Dr. Barbara Baarsma van SEO Economisch Onderzoek studeert 84% van de deeltijdstudenten bij particuliere instellingen. Het particulier onderwijs blijkt beter toegerust te zijn om in de behoefte van werkende Nederlanders te voorzien. Bekende opleiders als ISBW, Markus Verbeek Praehep, Schoevers, LOI en NTI zijn toonaangevende spelers. Arbeidsperspectief, scholing en omscholing in de financieel administratieve sector In de sector zijn grofweg vier carrièrelijnen te ontdekken met bijbehorende opleidingstrajecten. In de figuren in dit artikel vindt u deze carrièrelijnen schematisch weergegeven.