Praktisch handvat voor effectiever functioneren

Auteur: Hugo Hoetink
Functie: Senior trainer en consultant bij Horizon Training en Ontwikkeling

Vraagstukken waar u bij herhaling tegenaan loopt, belemmerende patronen in uw manier van denken, voelen en doen… Herkenbaar, dat zeker. Maar hoe krijgt u inzicht in uw valkuilen en kwaliteiten en hoe leert u de ander beter te doorzien en begrip te krijgen voor mensen en situaties? Samen met een tweetal collega’s ontwikkelde Hugo Hoetink, senior trainer en consultant bij Horizon Training & Ontwikkeling, een persoonlijkheidstypologie die hierop antwoord kan geven. Kijk in de spiegel en maak kennis met de Voelerdenker, Voelerdoener en Denkerdoener!

Persoonlijke groei is een proces waarbij mensen uit nieuwsgierigheid, verlangen of onvrede de vaste patronen van hun gevoel, gedachten en gedrag doorbreken. Om dat te kunnen, zullen ze die patronen eerst moeten herkennen. Hugo Hoetink en zijn collega’s ontwikkelden hiervoor een model op basis van drie persoonlijkheidstypen: Voelerdenker, Voelerdoener en Denkerdoener. “De basisgedachte voor deze typen ligt in de NLP (Neurolinguïstisch programmeren), waarbij ervan wordt uitgegaan dat mensen hun eigen werkelijkheid construeren. Vervolgens hebben we die gedachte uitgewerkt in de drie verschillende typen”, vertelt Hoetink.

Handzame test

Aan de hand van een test met 16 vragen wordt duidelijk welk persoonlijkheidstype iemand is. De typologie werkt als een spiegel waardoor je sneller de vanzelfsprekendheid van je gedrag, gedachten en gevoelens kunt herkennen. Hugo: “Het model is handzaam en overzichtelijk. Je hoeft geen ingewikkelde test in te vullen of veel typen uit je hoofd te leren. Het mooie aan dit model is dat het niet alleen een adequate beschrijving geeft van hoe dingen mogelijkerwijs bij jou werken maar dat het ook aanknopingspunten biedt in hoe je dat kan veranderen. Omdat je hierdoor weet wat de achtergrond is, geeft het je een richting in je ontwikkeling. De test helpt mensen hun eigen valkuil te herkennen. Hij is mooi door zijn eenvoud en biedt je een handvat om verder te gaan. De typologie laat zien dat het niet  toevallig is dat juist jij in je leven bepaalde thema’s (steeds weer) tegenkomt. Het patroon is helder en er wordt duidelijk wat je kunt veranderen om het te doorbreken en je doel te bereiken.”

Geen pasklare oplossing

Hoe helder de test ook is, hij biedt geen standaardoplossingen voor problemen. Hugo: “Wat we in onze trainingen juist proberen te vermijden, is dat wij van tevoren al zouden weten hoe het bij iemand zit. Dit model gebruiken we onder andere in onze training ‘Effectief Persoonlijk Functioneren’. Mensen die aan een training beginnen, doen dat altijd vanuit een bepaald leerdoel: ze willen iets ontwikkelen of hebben ergens last van. Je wilt van jezelf iets bereiken. Voor je dat kunt, zul je eerst informatie over jezelf moeten verzamelen. Deze test is onderdeel van die eerste herkenningsfase. Aan de hand van de uitleg over de typen word je je bewust van je eigen manier van doen, denken en voelen. Ook leer je waar de knoop zit. Dat koppelen we aan elkaar en vervolgens gaan we met gerichte oefeningen onderzoeken waar voor jou het aanknopingspunt voor veranderingen zit. Waar het om gaat is hoe iemand bij zichzelf die stap kan maken waardoor hij zijn doel bereikt en zijn kwaliteit nog beter uit de verf komt.”

De praktijk

Persoonlijke groei vraagt discipline, alertheid en doorzettingsvermogen. Het nieuwe gedrag zal verankerd moeten worden, wil het ook in de toekomst effect hebben. En dat is, zo weet Hugo, lang niet eenvoudig. “Elk type loopt specifieke risico’s om het spoor bijster te raken. Waar het om gaat is uit te vinden welke ankers voor jouw persoonlijk doel houvast geven.” Dat de valkuilen op de loer liggen, leert de praktijk. “Voelerdenkers komen vaak aan het eind van de training naar mij toe met de vraag of ik nog wat goede boeken heb, waarin ze verder kunnen lezen over wat ze tijdens de training hebben geleerd. Dan zeg ik: ja, die heb ik wel, maar die helpen je niet. Jouw winst ligt in het gaan doen, in het actie ondernemen en de stap te wagen zonder er eerst 20 boeken over te hebben gelezen om te kijken of het wel klopt en verantwoord is. De Denkerdoener vraagt me regelmatig of ik niet even in drie stappen kan vertellen hoe hij iets kan oplossen. Tegen hem zou ik kunnen zeggen: als ik dat doe, verkoop ik je knollen voor citroenen. Juist omdat je de hele wereld in stappenplannen probeert te vatten, mis je het echte contact met mensen. Laat dat stappenplan dus maar even achterwege.Tegen de Voelerdoener die, zodra ik hem een tip geef, meteen tot actie overgaat en al direct bedenkt wat hij nog meer kan doen, zou ik roepen: stop! Kies één ding en werk dat nu eerst eens uit. Voelerdoeners vinden namelijk alles leuk.”

Hugo Hoetink schreef, samen met Judith Meiling en Angela Weesie, het leer- en werkboek ‘De beer is los. Strategie voor persoonlijke groei’. Aan de hand van de in dit artikel genoemde persoonlijkheidstypologie houden de auteurs de lezer een spiegel voor, waardoor gedachten herkenbaar worden.

Wil u zelf de test Persoon­lijk­heidstypologie doen? Surf dan naar: www.horizontraining.nl/test

De drie persoonlijkheidstypen

Voelerdenker

Karakteristieken: gevoelig – naar binnen gericht – goed observatievermogen – secundair reageren – inlevingsvermogen – sociaal – voorzichtig – met een huid te weinig geboren: kritiek komt direct binnen.

Kwaliteiten: U analyseert problemen goed en bent perfectionistisch. U neemt alle invalshoeken in ogenschouw en beslist weloverwogen en genuanceerd. Acties kenmerken zich door zorgvuldigheid.

Zwakste schakel: U bent niet echt een doener. U heeft de neiging negatief over uzelf te denken. Omdat u vergeet acties te verbinden aan gevoelens en gedachten, kunt u in uw eigen cirkel gevangen raken.

Typerend gedrag: U volgt het initiatief van anderen en laat makkelijk over u lopen. U trekt u terug bij onaangename situaties en bent de piekeraar in stressvolle situaties.

Advies: Laat zien waarvoor u staat.

Voelerdoener

Karakteristieken: impulsief – actief – emoties ontladen – grenzen verkennen – ongebaande paden – weinig focus – overwegingen ontbreken – genieten – behoefte aan vrijheid

Kwaliteiten: U bent creatief en verkent uw grenzen op een associatieve manier. Uw denken wordt gestuurd door emoties en door de indrukken die u opdoet bij de acties die uw onderneemt. U bent boeiend, verrassend en impulsief. U voelt een behoefte en handelt er direct naar.

Zwakste schakel:
Als Voelerdenker heeft u niet geleerd uw denkvermogen optimaal te gebruiken. Wat overigens niets zegt over uw IQ. Nadenken hoe u vanuit uw gevoelens tot actie kunt komen, is niet uw gewoonte.

Typerend gedrag: U bent roekeloos, loopt plotseling weg en doet zes dingen tegelijk. In stressvolle situaties reageert u direct.

Advies: Maak keuzes en richt uw energie.

Denkerdoener

Karakteristieken: planmatig – structuur – systematisch – doelgericht – functioneel – direct – voor de muziek uitlopen – weinig aanvoelen – energiek - actief – kritiek functioneel oppakken, scheidt persoon van zaak.

Kwaliteiten: Als Denkerdoener bent u actief en slagvaardig. U valt op door gestructureerd gedrag. U denkt logisch, rationeel en analytisch. Efficiëntie en effectiviteit zijn de belangrijkste eigenschappen van uw gedrag. U houdt van tempo en bent initiatiefrijk en doelgericht.

Zwakste schakel: U heeft weinig contact met uw gevoel. Zo bent u te vervuld van uw eigen ideeën en activiteiten om bijvoorbeeld uw maag te horen rammelen. U voelt ook niet dat uw lijf moe wordt en rust nodig heeft.

Typerend gedrag: U schat in, beoordeelt en handelt. U werkt doelgericht aan een klus, weet wat u wilt en zorgt dat de spullen in orde zijn. In stressvolle situaties houdt u zich aan de planning en gaat door.

Advies: Benut uw gevoel.

 

Zo  overtuigt u de Voelerdenker
• Praat rustig
• Laat stiltes vallen
• Onderbouw uw beweringen met goede argumenten
• Laat zien hoe u in uw plannen rekening houdt met het grote geheel

Zo  overtuigt u de Voelerdoener
• Praat levendig
• Laat zien dat uw plan spannend en vernieuwend is
• Houd tempo
• Bied verschillende leuke opties aan zodat er iets te kiezen valt

Zo  overtuigt u de Denkerdoener
• Wees to the point
• Laat zien wat uw plan oplevert
• Gebruik logica
• Presenteer een stappenplan