Trudeke Sanders
'Er is veel aandacht besteed aan de opzet en de studiebelasting. Zo zijn de contactavonden uitsluitend in de avonduren gepland, zodat er geen werktijd verloren gaat'. Een van de argumenten waarmee TSM Business School de Master-op-afstand in de markt zet. Maar wordt een opleiding alleen gekozen op basis van dit criterium? Welke rol speelt de inhoud bij de keuze van een master?
Managementopleidingen bestaan al sinds jaar en dag. Maar managementopleidingen met een flexibele opzet bleken een gat in de markt. TSM Business School, de Business School van de Universiteit Twente, is hierop ingesprongen en heeft het programma Master of Business Management (MBM) Distance Learning in haar programma-aanbod opgenomen. Een opleiding op academisch niveau, waarbij de cursist voor het grootste gedeelte zijn of haar studietijd zelf kan indelen. Het programma bestond al. Het was enkele jaren daarvoor opgezet door prof.ir J. in 't Veld van de Universiteit van Delft. Inmiddels is In 't Veld met emeritaat en staat dr ir H. van de Water inhoudelijk aan het roer. Hij doet dat namens de Faculteit Bedrijfskunde van de Rijksuniversiteit Groningen.
Balans
Nog steeds blijkt het format van het afstandsonderwijs goed te werken: 'Het op afstand studeren bevalt mij goed, want ik kan zo voldoende tijd inplannen om naast het dagelijkse werk te studeren op tijdstippen die mij goed uitkomen' , aldus een van de cursisten. Een andere cursist verwoordt het als volgt: 'De voornaamste reden om te kiezen voor dit programma, was de maximale vrijheid die de opleiding biedt bij het vinden van een balans tussen mijn gezinsleven, mijn werk en deze studie.'
Relatieve vrijheid
Toch is die vrijheid relatief. In de loop der jaren is gebleken dat ondersteunende avondcolleges onontbeerlijk zijn. Niet zozeer vanwege de overdracht van theoretische kennis. Dat gebeurt via schriftelijk studiemateriaal en ondersteunende elektronische leeromgeving. Het gaat dus niet zozeer om datgene wat de docent vertelt. Al is het natuurlijk meegenomen als de docent een begenadigd verteller is. Nee, de meerwaarde van de avondcolleges zit juist in het contact tussen de studenten onderling. De discussies die "live" tijdens een collegeavond worden gevoerd zijn vaak van essentieel belang voor de cursist om grip te krijgen op de vaak toch abstracte theorie. Maar dat betekent dat de student zich aan een bepaald studietempo moet houden. Mee-discussiëren valt immers niet mee als je de stof voor die avond niet bestudeerd hebt.
Onmisbaar
Een andere reden om voor het afstandsonderwijs te kiezen, kan de "baas" zijn. Zelfs al wil de werkgever de master betalen, dat wil nog niet zeggen dat de manager overdag gemist kan worden. In dat geval kan het afstandsonderwijs uitkomst bieden. De colleges worden immers in de avond gegeven. Uiteraard betekent dat voor de cursist wel dat het thuisfront zijn of haar studie ook moet ondersteunen. Want de berekende studielast van gemiddeld 320 uur per half jaar vraagt een forse tijdsinvestering van de cursist. Het betekent ongeveer achttien uur studeren per week. Dat is, naast een volledige baan en een privé-leven, veel. Het is daarom zaak een goede balans te vinden tussen de werkgever, de partner en het gezin en het werk zelf.
Cognitief of persoonlijk?
Het verschil tussen een master op afstand en een "gewone" master zit niet alleen in de vorm, al is dat een belangrijk uiterlijk verschil. Het zit vooral in de inhoud. De masters in het aanbod van TSM Business School richten zich niet alleen op de cognitieve, maar vooral ook op de persoonlijke ontwikkeling van de cursist. Via een grote variatie aan opdrachten, oefeningen, rollenspelen en reflectie op het eigen functioneren kan de cursist zich voortdurend ontwikkelen. Binnen de opleiding MBM is voor een andere invalshoek gekozen, namelijk een focus op het cognitieve element. Docenten reiken op academisch niveau theoretische concepten aan. Studenten bestuderen de stof aan de hand van diverse boeken en artikelen en proberen de stof onder de knie krijgen. Dat doen ze door de theorie toe te passen op eigen praktijksituaties. Concreet betekent het dat ze kijken naar hun organisatie, of delen daarvan, en de manier waarop de verschillende processen binnen de organisatie lopen of verbeterd kunnen worden. Managementvaardigheidstraining komt in deze opleiding niet aan de orde. Uitgangspunt is dat een beter inzicht in de organisatie automatisch bijdraagt aan een beter functioneren als manager.
De inhoud blijkt dus wel degelijk een rol te spelen bij het kiezen van een master. Want wie ontwikkeling via het cognitieve element zoekt, kiest voor deze master-op-afstand.