Parttime bedrijfskunde studeren: de moeite waard?


Als studenten bedrijfskunde gevraagd wordt waarom zij voor een parttime studie bedrijfskunde gekozen hebben, luidt het antwoord meestal dat zij de voorkeur geven aan een brede en praktische studie. Een grote mate van afwisseling in vakken, thema's, literatuur en ook docenten spreekt kennelijk tot de verbeelding. En ook de voortdurende koppeling tussen theorie en de bestaande managementpraktijk voorkomt dat studenten het gevoel krijgen opgezadeld te worden met onbruikbare theorie.

Andere regelmatig genoemde argumenten voor de parttime studie bedrijfskunde zijn de slijtage van eerder verworven managementkennis en de behoefte aan een meer gevarieerde managementkennis. Dit hangt nogal eens samen met de wens om door te groeien naar een minder specialistische managementverantwoordelijkheid.

De breedte van de opleiding bedrijfskunde wordt vooral bepaald door het grote aantal vakken dat standaard deel uitmaakt van het bedrijfskundig curriculum: strategisch management, marketingmanagement, financieel management, informatiemanagement, organisatiekunde, human resource management en logistiek management. Daarnaast is er een aantal nieuwere vakken als innovatiemanagement, entrepreneurship, business ethics en management van verandering, die meedingen om de studenteninteresse. Vervolgens zijn er ook nog ondersteunende vakken als
wiskunde, statistiek en recht, die vragen om aandacht. Als al deze vakken in dezelfde mate aan de orde zouden komen, zou dit ofwel leiden tot een langdurige studie, ofwel tot een oppervlakkige behandeling van de genoemde vakken. Daarom kennen de meeste bedrijfskundige studies de mogelijkheid tot een keuze van een of enkele onderwerpen en daarmee de mogelijkheid tot verdieping, nadat de bredere bedrijfskundige horizon in beeld gebracht is. Zo kan er aan de parttime opleiding bedrijfskunde van de Erasmus Universiteit gekozen worden voor drie uit negen basisvakken. Voor het verdiepingsvak moet de student daarnaast een keuze maken uit tien alternatieven. Deze opsplitsing van het deelnemersveld over een groot aantal verschillende vakken betekent ook dat de gemiddelde groepsgrootte afneemt en dat het onderwijs kleinschalig en interactief kan zijn.

 

Bedrijfskunde: een praktische studie


De koppeling tussen theorie en praktijk wordt in de bedrijfskunde studie niet alleen aangebracht in de verschillende vakken, maar ook vaak nog in een aantal projecten. Die moeten ervoor zorgen dat een integratie plaatsvindt van de kennis, die door deze vakken wordt overgedragen. Zo is er bijvoorbeeld in Rotterdam een "eigen bedrijf project" en een "internationaal project", die samen voor een vertaalslag zorgen van de theorie naar het eigen bedrijf en naar een systematische vergelijking van het eigen bedrijf met een soortgelijke buitenlandse onderneming. Het afstudeerproject vraagt daarna van de student ook nog om een demonstratie van voldoende kennis van de bedrijfskundige theorie en toetsing daarvan aan een zelfgekozen onderdeel van de bedrijfskundige praktijk.

 

 

Bedrijfskunde vraagt en geeft energie


De tijdbesteding aan de parttime studie bedrijfskunde verschilt voor de diverse aanbiedingen die er zijn. Zo vraagt de parttime studie bij Nijenrode een tijdbesteding van drie jaar, terwijl Nijmegen en Rotterdam een korter traject bieden. Van de deelnemers aan de parttime opleiding bedrijfskunde wordt circa duizend uur inspanning op jaarbasis gevraagd, ofwel zo'n twintig tot 25 uur per week. Dat is een zeer pittige opgave voor mensen, die deze studie doen naast een volledige werkkring. Het betekent dat zowel de werkgever als het thuisfront volledig achter deelname aan deze studie moeten staan. Sommige deelnemers slagen erin om parttime te gaan werken en brengen daarmee hun werklast terug tot redelijke proporties. Overigens blijken de deelnemers aan de parttime opleiding bedrijfskunde deze hoge werklast niet alleen als negatief beoordelen. Ze zijn van mening dat de opleiding niet alleen energie vraagt, maar ook geeft.

 

 

Met en van elkaar leren


Het aanbrengen van een ervaringsdrempel voor de deelnemers maakt het mogelijk om de docentenrol voor een deel te verplaatsen naar de deelnemers. Doordat studenten doorgaans al een waaier van verschillende HBO- en WO-studies achter de rug hebben en vervolgens ook nog eens ervaring hebben opgedaan in een grote variëteit aan bedrijven, doet zich een groot aantal leerkansen voor. Het samenstellen van zo gevarieerd mogelijke studententeams creëert een goede voorwaarde om spontaan van elkaar te leren. Omdat tijdens de opleiding teamwerk regelmatig aan de orde is, ontstaan geoliede teams, die ook na het afstuderen soms nog jarenlang intact en actief blijven.

 

 

Slaag- en faalkansen


Op zich levert de parttime studie niet veel onoverkomelijke barrières op. De slaagkans voor de verschillende vakken ligt vrij hoog. De meeste deelnemers zijn zeer sterk gemotiveerd en zij bereiden zich goed voor op de verschillende toetsmomenten. De toetsen kunnen daarbij iedere denkbare vorm (essay, nota, open vragen, presentatie et cetera) aannemen. De echte barrière blijkt vooral aan het eind te liggen als studenten zelfstandig of in de vorm van een afstudeerduo aan een afstudeerproject werken. Het excuus voor minder inzet of afwezigheid op het bedrijf ("Ik moet naar college of ik moet een college of toets voorbereiden") werkt niet meer. En studenten nemen nogal eens een adempauze voordat ze aan hun afstudeerproject beginnen. Dit leidt echter vaak tot ritmeverlies en tot moeizaam weer op gang komen. Doorzettingsvermogen en discipline in de afstudeerfase blijken daarmee de echte kritische succesfactor te zijn voor de deelnemers aan een parttime opleiding bedrijfskunde.

 

 

Omzien in verwondering


Veel afgestudeerden, die na afloop van hun studie bedrijfskunde de vraag krijgen wat ze van de studie vonden, antwoorden dat ze die als een enorme uitdaging ervaren hebben. Dat ze het twee jaar of langer opgebracht hebben om vaak meer dan 25 uur per week aan hun studie te besteden, verrast nog vaak het meest. Ook klagen nogal wat deelnemers over het zwarte gat, waar ze na de opleiding invallen. Een hele avond televisie kijken biedt toch veel minder uitdaging dan het volgen van een boeiend college of het werken aan een ambitieuze groepsopdracht. Daarom zijn er ook aardig wat oud-studenten, die op zoek gaan naar een vervolgstudie. Ook zijn veel oud-studenten aan een nieuwe uitdaging toe. Dat levert nogal wat visitekaartjes op met de naam van een nieuwe werkgever. Dat de oud-werkgever daar niet altijd gelukkig mee is, ligt voor de hand. De meeste deelnemers krijgen immers hun studie geheel of voor een belangrijk gedeelte vergoed door hun werkgever. Gelukkig zijn dit soort ervaringen voor werkgevers zelden of nooit een argument om aspirant deelnemers te ontmoedigen door een financiële bijdrage te onthouden. Kennelijk zien ook de werkgevers al tijdens de studie van hun werknemer voldoende rendement op deze investering.

 

Job Hoogendoorn
Directeur Parttime Opleiding Bedrijfskunde
Faculteit Bedrijfskunde E.U.R.
Postbus 1738
3000 DR Rotterdam
tel. (010) 408 14 55
www.rsm.nl/pto